МОЈ ПРИДОНЕС ВО ЈАВНАТА ДЕБАТА ЗА КОНЦЕПЦИЈАТА ЗА ОСНОВНО ОБРАЗОВАНИЕ – СЕ ТРЕСЕ ГОРАТА – ЌЕ СЕ РОДИ ГЛУШЕЦ (втор дел)

Дали ја прочитавте Нацрт концепцијата за основно образование? Претпоставувам многумина од Вас ќе одговорат негативно. И нормално, затоа што станува збор за многу здодевно четиво, кое 80%  (а можеби и повеќе) е препишано од старите концепции. А и многу се зборуваше за тоа изминатиов период па претпоставувате дека сте доволно информирани и нема потреба од читање.

Јас ја прочитав и првиот и основен впечаток е дека оваа концепција нема да донесе никакво придвижување во барата наречена образование, нема да донесе суштински промени кои се неопходни. Концепцијата е само надворешна шминка, нова фасада на зграда што се руши.

Што е промената?

  • Во одделенска настава е намален е фондот на часови
  • Во предметна настава се групираат повеќе сродни предмети во еден предмет но фондот на часови  е речиси непроменет.
  • Албански јазик се воведува како изборен втор странски јазик (пошто како слободен изборен предмет не им пројде, речиси никој не го бираше,  сега го унапредија во втор странски јазик)

И толку, сé останато е исто, а очекувањата се високи.

Но да почнеме од почеток. Јас во ова мое пишување ќе ги наведам работите кои мене ми бодат очи во оваа концепција, работи кои се искажани како реални а во реалноста не постојат, работи кои се премолчани, избришани а важни, барем за мене.

Појдовните точки не ги дискутирам а не се ни битни, сите знаеме дека на образованието му е потребен комплетен ремонт.

Во првата точка од оваа концепција се наведува дека таа ќе обезбеди ИНКЛУЗИВНОСТ, РОДОВА ЕДНАКВОСТ    и  ИНТЕРКУЛТУРНОСТ 

ИНКЛУЗИВНОСТ – Цитат:  да се овозможи образование достапно за секого под еднакви услови.

Да, на сите ученици им се обезбедува запишување во основно училиште и училиштата се достапни за сите, ама условите во училиштата не нудат еднакви услови  ниту за типичните деца а не па за децата со посебни образовни потреби. Во сите извештаи од државните (националните) и меѓународните тестирања се констатираат пониски постигања на учениците во селските средини во однос на градските, зошто? Затоа што имаат еднакви услови, еднаква опременост на училниците, еднаков пристап до разни ресурси и наставни материјали? Не треба да правите концепции! Зафатете се со создавање ЕДНАКВИ УСЛОВИ ЗА СИТЕ! Ама тоа кошта, полесно е да се направи концепција, она речиси и да не кошта ништо, само празни зборови.

РОДОВА ЕДНАКВОСТ – Цитат: полот/родот не смее да биде основа за различно вреднување и моќ, (за ова е посветена цела страна од концепцијата)

Замислете како го доживува ова ако го чита некој странец, каде живееме ние? Зарем жените и мажите не се бореле рамо до рамо за слободата на оваа земја? Зарем не ја граделе земјата со заеднички сили? Зарем гласот на мажите и жените не се брои исто? Зарем не се достапни сите работни позиции за мажите и жените подеднакво? Зарем во нашата земја има толкава родова нееднаквост за истата да се стави во КОНЦЕПЦИЈА ЈА ОСНОВНО ОБРАЗОВАНИЕ ????  Понатаму за ова нема да коментирам, доволно е!

ИНТЕРКУЛТУРНОСТ – Цитат:  интеркултурното образование е неопходно за да се надмине пасивниот соживот меѓу различните етнички и религиски заедници кои живеат во нашата земја

Ова пак е посебна приказна. Политичарите направија сé за да нé раздвојат во чисти етнички средини и училишта и сега ќе сме соработувале. Ќе сме имале заеднички активности, ќе сме правеле заеднички приредби, заеднички ќе пееме песнички и ќе градиме соживот. Нема да ви успее, затоа што соживот се гради со тој што заедно живееш. Јас пред многу години учев во исто одделение со албанци, турци, роми, бошњаци, ние живеевме и растевме заедно и имавме соживот, сега можеме да живееме само едни покрај други и да глумиме соживот.

ПАТРИОТИЗАМ –  нема цитат …………………………………….

Е, ОВА ГО НЕМА!  Во концепцијата не е предвидено да се обезбедат услови за развивање љубов кон татковината (како и да се нарекува), развивање чуство за припадност  кон својата земја, чуство на гордост. Нема предвидени начини како да се постигне тоа. За развивање патриотизам се задолжени семејството и улицата, образованието има поважни работи за развивање. Па после ќе се чудиме зошто младите се чуствуваат и однесуваат како да живеат на некој аеродром на кој го чекаат својот лет кон некоја земја која ќе им биде татковина. Не дека нема и други причини за таквото однесување ама тие не се тема сега. Ама го има во придобивките

Цитат:

  • Учениците имаат изграден национален идентитет кој произлегува од припадностана заедничката држава  РС Македонија.

Само не знам како ќе се постигне оваа придобивка преку  ИНКЛУЗИВНОСТ , РОДОВА ЕДНАКВОСТ    и  ИНТЕРКУЛТУРНОСТ. Ама па што знам јас!

Сега преминуваме на промените во однос на фондот на часови. Според планот, на учениците од 1 – 3 одделение, фондот на часови им е намален за 3 часа од кои: 1 час по македонски јазик и два часа од музичко и ликовно образование кои се споени во еден предмет и наместо со 4 сега се застапени со два часа. Значи на малите деца им ги намалија часовите во кои најмногу уживаа, часовите на кои можеа креативно да се изразуваат и да применуваат критичко мислење. И сето тоа во функција на развивање на истото.

ФРАНКЕНШТАЈН ПРЕДМЕТИТЕ

ВО КОНЦЕПЦИЈАТА – Природни науки – 5 часа седмично

ПОРАНО – Биологија + Физика + Хемија  по 2 часа седмично = 6 часа седмично. Значи скратување од 1 час седмично  за VIII и IX одделение  а за сметка на тоа  во VI и VII  2-та часа по биологија (не се изучуваа Физика и Хемија) сега им се зголемуваат на 5.  И сега наставниците се чудат како ќе ги изготват планирањата, како ќе ја реализираат наставата, како ќе оценуваат а верувам дека ни овие што го смислија ова, немаат поим како ќе изгледа тоа  во пракса.

ВО КОНЦЕПЦИЈАТА – Општествени науки – 4 часа седмично

ПОРАНО – Географија  2 часа + Историја 2 часа + Граѓанско образование 1 час ( само во VIII и IX одделение ) = 5 часа седмично. Значи да сумираме им се скратува само 1 час седмично на учениците од VIII и IX одделение.

Значи ништо, гола вода, фондот на часови ист, програмите нема да се крателе, го сменија само името на предметите а се останало исто. Само во мозоците на наставниците и на учениците направија каша-попара.

И сето ова во име на развивање критичко мислење и  „ поврзување на различни наставни предмети од предметна настава за да се овозможи мултидисциплинарна  интеграција при изучувањето на сродни теми“ ,

Сета оваа каша-попара е сосема непотребна. Требаше само да им кажат на предметните наставници кои ги предаваат сродните предмети, да седнат и да ги усогласат своите планирања при изучувањето на сродни теми, или уште попаметно да соберат тимови од способни наставници кои ќе ги изготват таквите планирања и да им се дадат на наставниците истите да ги реализираат.

Инаку критичкото мислење не го измисли Мила Царовска, борбата за примена на критичо мислење во наставата трае повеќе од 25 години уште од  времето кога  „Активна настава – интерактивно учење“  и „Чекор по чекор“ беа проекти. И никако не може да заживее, затоа што тоа е комплексна проблематика која бара големо познавање и креативност.

За  тоа треба многу солидна обука на наставниците, долготрајна и континуирана.  Не може наставниците да развиваат критичко мислење кај учениците,  кога никој не ги научил како се прави тоа или пак поминале некоја склепана обука од 3-4 часа и научиле неколку техники.

За тоа требаат опремени училници со многу наставни средства, помагала и потрошен материјал. Не се развива критичко мислење и не се спроведува активна настава со табла и креда.

И на крај од факултетите треба да излегуваат обучени наставници кои умеат да развиваат критичко мислење и да применуваат активни методи и техники. Што значи треба да се воведе предмет „Развивање критичко мислење“ на педагошките факултети и  факултетите кои продуцираат наставен кадар. 

Од мене толку

Тања Метикош

Настава со физичко присуство или онлајн настава?

Родителите се поделени во мислењето, наставниците исто така, децата никој и не ги прашува.

Јас во овој напис ќе се занимавам со мотивите за ваквите ставови. Ќе започнам со мотивите на наставниците затоа што сум наставник.

НАСТАВНИЦИ

Наставници кои преферираат онлајн настава ги има два вида: оние кои максимално се трудат и им овозможуваат на децата квалитетна настава и оние кои забушаваат. Првите сметаат дека е добро да се продолжи со онлајн настава затоа што и тоа е квалитетена настава а децата се безбедни во своите домови, а вторите затоа што сметаат дека се скриени позади компјутерите и дека никој не гледа дека забушаваат а не се свесни дека се крајно изложени на очите на јавноста, која од тие причини со право бара намалување на платата на наставниците.

Наставници кои сакаат наставата да се одвива со физичко присуство. И тука има разни групи. Една се тие наставници кои имаат мал број ученици и за нив ништо не менува короната. Но не размислуваат за нивните колешки кои имаат на пример како мене по 27 ученици во паралелка и треба да работат две смени затоа што паралелката ќе се подели во две групи и без никаков одмор дури ни пауза за во тоалет треба да одржат во еден ден 10 часа од по 30 минути и потоа да одат дома и да подготват часови за следниот ден. Друга група се тие што се компјутерски неписмени и не се снаоѓаат со компјутерите и они би држеле и по 20 било какви часови само да не се мачат со разноразни онлајн апликации и алатки.

РОДИТЕЛИ

Прва група, оние што се за онлајн настава. Овие родители имаат компјутер за секое дете, децата им се големи и сами посетуваат онлајн настава. Доколку децата им се мали, посветено работат со своето дете и ним најважно им е здравјето на детето (дури би напуштиле и работа) но не го запоставуваат и образованието.

Втора група родители кои сакаат настава со физичко присуство. Овие родители немаат компјутер за секое дете, онлајн наставата нивните деца ја следат преку еден телефон или никако, често имаат проблем при работата со децата затоа што и самите често не ги разбираат објаснувањата и барањата на наставниците. Друга група родители кои го застапуваат ова решение се оние кои поседуваат потребна технологија но им здосади да работат со децата и сфатија колку е тешко да се учи дете и дека за тоа е потребно многу време, фрустрирани се дека немаат време за себе и својата работа и сакаат по секоја цена да ги вратат децата таму каде што припаѓаат – во училиште. Но за жал не се свесни дека децата во училиште ќе престојуваат само кратко време, најмногу два до три саати во текот на денот затоа што нема да има ни целодневна настава ни дневен престој. И трета група родители се оние на кои децата им се големи и немаат никаков агажман околу образованието на детето, а физичката настава си е „физичка настава“.

Како што кажав децата никој не ги прашува ама и они си имаат свои мотиви.

УЧЕНИЦИТЕ

За онлајн настава се оние деца кои се самосвесни, сакаат да учат и да направаат се што можат за својата иднина но при тоа да го зачуваат своето здравје и здравјето на блиските. Но има и ученици кои ја преферираат оваа настава затоа што можат да забушаваат и препишуваат до мила волја. Свесни се дека наставниците тоа го знаат но свесни се и дека не можат ништо да докажат.

За настава со физичко присуство се само малите деца кои училиштето го сфаќаат како место за дружење, за жал не се свесни дека дружба во овие услови ќе нема.

А што прави ВЛАДАТА со своето „Соломонско решение“ Навистина е соломонско, гледа да им удоволи на сите ама не успева во тоа. И да ви кажам право, мене не ми е удоволено.

Поголемите ученици ќе следат онлајн настава, што значи оние што учат пак ќе си учат а оние што забушаваат пак ќе си забушаваат. Родителите на овие деца немаат проблем со тоа, може да си одат на работа затоа што децата се големи. Наставниците исто така немаат проблем затоа што немаат контрола од родителите а децата се оспособени самостојно да учат и ќе им одржат од дома на Zoom по некој час. Супер!

Настава со физичко присуство ќе посетуваат учениците од 1 – 3 одделение. Е овие се оние наставници, родители и деца што ќе го јадат калапот за сите. Децата нема да можат да играат и да се дружат затоа што треба да се држи дистанца, часовите ќе им поминуваат во предавања (за музичко и физичко ќе заборават дека воопшто постојат а првачињата воопшто нема да знаат дека постои и таков предмет ) држење растојание, дезинфекција, почитување на протоколи. Нема другарство, нема да смее да му помогне на другрчето ако падне, нема позајмување моливче, ужинка, нема гушкање со наставничката, не знае кој ќе го земе од училиште и дали ќе успеат мама или тато да стасаат да го земат, кој ќе го чува денес … Нова нормалност – НОВА СОЦИЈАЛИЗАЦИЈА.

Родителите нема да се ослободат од децата и да одат на работа затоа што децата ќе поминуваат само 2 саати во училиште и ќе имаат куп домашни затоа што на час од 30 мин малку може да се сработи .

Натавниците (зборувам за оние со големи паралелки како мене) ќе работат две смени, ќе држат 8 наставни часови со една пауза од 15 меѓу смените додека се дезинфицира училницата. Наставникот треба да ги пречека и внесе децата во училница еден по еден. Да ги научи децата за 30 мин тоа што не можел да ги научи ни за 40. Постојано да ги гледа и да внимава да не ја пипаат маската со раце, да не си подаваат предмети, да држат растојание, да одат во тоалет еден по еден, да провери дали измиле раце, да им ги дезинфицира рацете, да следи дали се чуствуваат добро (некој да не качи температура) да им ги проверува изработките од дистанца, да носи маска и визир ….. да ги испрати децата исто така еден по еден и по петнаест минути повторно истото со втората група. Нека ни е наздравје! 

Е сега е време да го кажам мојот став. Сметам дека е најдобро да се држи комбинирана настава. Значи настава со физичко присуство да има за оние ученици кои немаат компјутерска опрема и оние чиј родители сметаат дека е важно физичкото присуство. Часот да се пренесува во живо, истиот да се снима а потоа и постира на социјална мрежа која ја користи паралелката, за да можат да го следат учениците кои имаат технички услови, во време кое ним им одговара. Така ќе се задоволат различните потреби на децата и родителите а воедно и на наставниците кои ќе работат само една смена во училиште и останатото време ќе можат да го посветат на прегледување изработки и подготовка за следните часови.

Ете толку имав да кажам.

Тања Метикош – одделенски наставник што предава во III одд.